Guus Geluk

Je hebt hem vast wel eens voor je kiezen gekregen, de volgende vraag: “Als je één superkracht kon kiezen, welke zou het dan zijn?” Zo werd ook recentelijk deze vraag in de groep gegooid op een verjaardag. Naast alle standaard antwoorden (vliegen en teleportatie doen het altijd goed) en de iets exotischere, al zei het minder praktische (eervolle vermelding voor de kracht om de toekomst te kunnen ruiken), was er één antwoord dat ik zelf nog nooit gehoord had maar dat er onmiddellijk tussen uit sprong: “Guus Geluk”.

Met wat verdere uitleg en discussie werd, naast het feit dat je waarschijnlijk met dat beetje geluk zelfs een gevecht van superman zou winnen, ook duidelijk dat deze superpower op bijna ieder aspect van het leven toepasbaar is. Net het geluk hebben om een heerlijke roadtrip in Nieuw-Zeeland te winnen. Per toeval de eigenaar van een startup tegen het lijf lopen op een feestje en zo je droombaan vinden. Of wellicht de liefde van je leven ontmoeten omdat je de bus net gemist hebt. Al is dat misschien juist weer pech omdat je de bus mist.

Maar geluk kun je niet afdwingen, toch? Het zette mij in ieder geval aan het denken: is dat eigenlijk wel zo? Gelukkig hebben andere mensen daar al veel harder en langer over nagedacht dan ik. Een beetje zoekwerk leverde dan ook al snel verrassende onderzoeken en resultaten op. Eerst het slechte nieuws. Geen enkele hoeveelheid persoonlijke gezegendheid, paganistische rituelen of konijnenledematen gaat invloed op je winkansen bij een spelletje roulette hebben. Maar het goede nieuws is dan weer dat het hebben van geluk in zekere mate wel aan te leren is. Maar hoe dan?

Laten we beginnen met wat mensen die zichzelf als personen met veel geluk beschouwen onderscheid van degene die zichzelf aan de andere kant van het spectrum indelen. Hoe gaat dat in zijn werk? In een onderzoek van psycholoog Richard Wiseman kregen deelnemers de opdracht om een krant door te nemen en alle afbeeldingen te tellen. De ‘geluks’ mensen waren in enkele seconden klaar terwijl de ‘ongeluks’ mensen ruim twee minuten nodig hadden. Waarom? Omdat op pagina twee in koeienletters de volgende zin gedrukt stond: “Stop met tellen, er staan 43 foto’s in deze krant”. Verder stond er halverwege de krant nog een tweede boodschap waarmee 250 pond gewonnen kon worden. Beide boodschappen werden met name door de ‘geluks’ groep gespot en gemist door de ‘ongeluks’ groep.

Het verschil voor geluk in een alledaagse setting lijkt dan ook vooral te draaien om het identificeren van kansen en niet zo zeer in het beïnvloeden ervan. Het mooie hiervan is dan weer dat dit wel degelijk door gedrag te sturen is. Maar welke kwaliteiten heb je hiervoor precies nodig dan?

Aldus Wiseman heb je om te beginnen een gezonde dosis avontuurlijkheid en extraversie nodig. In een notendop, als je altijd dezelfde plekken bezoekt en met dezelfde (soort) personen omgaat dan kom je vaak dezelfde kansen tegen en die raken op een gegeven moment uitgeput. Dus knoop eens een gesprek aan met iemand die je normaal niet zou spreken, kies een andere route naar het werk, wie weet wat of wie je tegen het lijf loopt. Ook is focus in de context van geluk hebben geen goede zaak. Onderzoek toont namelijk aan hoe intensiever je je op een taak focust hoe lastiger het is om dingen buiten je focus op te merken. Gemiste kansen dus!

Verder lijken ‘geluks’ mensen op een gezondere manier met tegenslag om te gaan. Ze weten vaker een positieve invalshoek te vinden en proberen een tegenslag actief om te buigen om er nog wat van te maken. Hierdoor weten ze beter te volharden in datgeen wat ze doen en de situatie vaak nog enigszins te redden. Als je door bliksem getroffen wordt kun je dat wegzetten als pech en een lekker potje gaan huilen. Maar je kunt ook van geluk spreken dat je een blikseminslag hebt overleefd. En als je dan toch bezig bent dan kun je je verhaal ook nog even verkopen aan de media. Ben je toch nog een beetje Guus.

Als ik voor mezelf terug kijk dan klinkt het uiteindelijk allemaal heel logisch. Op een gegeven moment ging het niet goed met mijn gezondheid, een geografisch gedoemde relatie liep ten einde en voor mijn moeder was een lang leven opeens niet meer zo vanzelfsprekend als dat het altijd geweest was. Ik trok me terug, alle pech zich op leek te stapelen. Vooral in de periode die daarop volgde leek er opeens weinig positiefs meer te gebeuren. Op het moment dat ik weer boven kwam drijven deed echter de ene mooie mogelijkheid na de andere zich plotseling weer voor. En stiekem lagen die er eigenlijk de hele tijd al, ik moest ze alleen nog even zien.